Handelen op de onbalansmarkt met een thuisbatterij

Handelen op de onbalansmarkt met een thuisbatterij betekent meestal dat een energieleverancier of aggregator de batterij automatisch laat laden en ontladen om verschillen tussen verwacht en werkelijk stroomaanbod te helpen corrigeren. De consument handelt dus doorgaans niet zelf rechtstreeks met TenneT. Mogelijke vergoedingen zijn onzeker en hangen af van marktprijzen, contractvoorwaarden, batterijslijtage en de aansturing.

Wat is de onbalansmarkt?

Het Nederlandse elektriciteitssysteem moet voortdurend in evenwicht zijn: productie en verbruik moeten op elkaar aansluiten. Marktpartijen geven vooraf door hoeveel elektriciteit zij verwachten te leveren of af te nemen. Wijkt de werkelijkheid daarvan af, dan ontstaat onbalans.

TenneT bewaakt als landelijke netbeheerder de systeembalans. Partijen met regelvermogen kunnen helpen het verschil te corrigeren. De prijzen die bij de verrekening van afwijkingen worden gebruikt, heten onbalansprijzen. Die prijzen kunnen snel veranderen en zijn niet hetzelfde als de uurprijzen van een dynamisch energiecontract.

Hoe doet een thuisbatterij mee?

Een individuele thuisbatterij is voor de landelijke markt meestal te klein. Een aggregator of energieleverancier kan veel batterijen digitaal samenvoegen en als groep aansturen. Het energiebeheersysteem ontvangt signalen en bepaalt wanneer de batterij laadt of ontlaadt.

De aanbieder bepaalt onder meer:

• welk deel van de batterijcapaciteit beschikbaar blijft voor de woning;
• wanneer de batterij op marktprikkels reageert;
• hoe inkomsten, kosten en risico’s worden verdeeld;
• hoeveel laadcycli de handelsstrategie veroorzaakt;
• wat er gebeurt bij beëindiging of overstap van het contract.

Lees daarom niet alleen de voorspelde opbrengst, maar ook de voorwaarden van de batterij, software en energieleverancier.

Wat is het verschil met dynamische stroomprijzen?

Bij een dynamisch energiecontract betaal je doorgaans een prijs die per uur of kwartier verandert. Een batterij kan dan laden wanneer de prijs lager is en stroom aan de woning leveren wanneer de prijs hoger is. Dit heet prijsoptimalisatie op de reguliere elektriciteitsmarkt.

Onbalansprijzen ontstaan door afwijkingen tussen prognose en werkelijkheid en kunnen sterker en minder voorspelbaar bewegen. Een aanbieder kan verschillende markten combineren. Vraag daarom expliciet welk deel van de berekende opbrengst uit eigen zonnestroom, dynamische prijssturing, day-aheadhandel of onbalansdiensten komt.

Hoeveel kun je ermee verdienen?

Er is geen betrouwbare vaste jaaropbrengst. Resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor toekomstige inkomsten. De opbrengst kan veranderen door:

het aantal batterijen dat aan dezelfde markt deelneemt;
veranderende prijsverschillen en marktregels;
energieverlies bij laden en ontladen;
extra batterijcycli en capaciteitsverlies;
abonnementen, handelsvergoedingen en softwarekosten;
de hoeveelheid capaciteit die de aanbieder mag gebruiken;
storingen, internetverbinding en beschikbaarheid van het systeem.

De ACM waarschuwt dat aanbieders financiële opbrengsten soms te positief voorstellen. Vraag daarom om een voorzichtig, gemiddeld en gunstig scenario en laat alle kosten afzonderlijk vermelden.

Welke risico’s en contractvoorwaarden zijn belangrijk?

Controleer vóór ondertekening:

• wie de batterij aanstuurt en wie toegang heeft tot de data;
• hoe lang het energie-, software- en handelscontract loopt;
• of je vrij kunt overstappen naar een andere energieleverancier;
• welke vergoeding vast, variabel of geheel onzeker is;
• wie het prijs- en handelsrisico draagt;
• of extra cycli invloed hebben op de garantie;
• welke capaciteit beschikbaar blijft voor eigen gebruik of noodstroom;
• welke kosten gelden bij opzegging, storing of vervanging;
• hoe opbrengsten worden gemeten en gerapporteerd.

Een opbrengstprognose hoort bij de contractvoorwaarden en technische instellingen. Beoordeel die onderdelen daarom als één geheel.

Helpt onbalanshandel het elektriciteitsnet?

Op landelijk niveau kan flexibele capaciteit helpen de systeembalans te herstellen. Lokaal kan een groep batterijen echter juist een nieuwe piek veroorzaken als veel systemen tegelijk laden of ontladen. Netbeheer Nederland wijst erop dat sturing op elektriciteitsmarkten of onbalansprijzen op sommige momenten lokale netcongestie kan verergeren.

Vraag de aanbieder daarom of de software netbewuste beperkingen gebruikt. Een batterij is netbewust wanneer zij lokale pieken niet vergroot, bijvoorbeeld door niet extra te laden tijdens hoge afname en niet extra terug te leveren tijdens hoge invoeding.

Waar moet een betrouwbare berekening aan voldoen?

Een controleerbare berekening vermeldt minimaal:

de aanschaf- en installatiekosten;
alle abonnementen en handelsvergoedingen;
het gebruikte batterijrendement;
het verwachte aantal cycli en capaciteitsverlies;
de looptijd en opzegvoorwaarden;
de verdeling tussen eigen verbruik en marktinkomsten;
meerdere prijsscenario’s;
de garantie en resterende capaciteit aan het einde van de periode;
welke inkomsten niet gegarandeerd zijn.

Laat de berekening baseren op het energieprofiel van de woning. Een algemene voorbeeldopbrengst zegt weinig over het werkelijke resultaat bij jouw aansluiting.

Conclusie: is onbalanshandel geschikt?

Onbalanshandel kan een aanvullende toepassing van een thuisbatterij zijn, maar is geen gegarandeerde inkomstenbron. Het resultaat hangt af van de markt, het contract, de aansturing en de technische levensduur van het systeem. Kies alleen voor een aanbod waarin de aannames, risico’s, kosten en vrijheid om over te stappen duidelijk zijn.

Installgroen kan het verbruiks- en opwekprofiel beoordelen en uitleggen welk deel van een berekening afkomstig is van eigen verbruik, dynamische prijssturing en onbalansdiensten.

Handelen op de onbalansmarkt met een thuisbatterij

Relevante artikelen